Sineztezi kavramı hayatıma ilk kez Adam Fawer?ın Empati kitabıyla girmişti. Okuyanlar bilir, orada beyinleri biz normal insanlardan farklı çalışan ve duyularının algıladıklarına verdikleri tepki bizler gibi olmayan üstün yetenekli çocukların başına gelen tehlikeli olaylar anlatılıyordu. Sineztezi kavramını Empati sonrası araştırmış ve öğrendiklerime çok şaşırmıştım. Sineztetik bir insanın hayatı mükemmel olabileceği gibi çok kötü de geçebilirdi; arada çok ince bir çizgi vardı sadece?

April Yayınları da bu konuyu benim gibi sevmiş olacak ki Sineztezya adında başka bir kitaba ev sahipliği daha yapmıştı. Uzun zaman önce aldığım bu kitabı, ancak okuma fırsatım oldu ve bittikten sonra neden bu kadar geç kalmışım diye kendime kızdım.

Orijinal adı The Memory Artists olan Sineztezya?nın kahramanları dört sineztezik arkadaş; Noel Burun, Norval, J.J. ve Samira? Bu dört sineztetikten önce Noel ile Norval?in hayatları kesişiyor; bir sinemada. Diğer insanlardan farklı, ancak birbirleriyle aynı olduklarını daha ilk tanıştıklarında anlayan ikilinin hayatına daha sonra Samira ve son olarak da J.J. giriyor.

Noel?in sineztezisi daha çocukken babası ve annesi tarafından keşfediliyor ve o yıllardan beri Dr. Emile Vorta adlı sineztezi konusunda uzman bir psikiyatrdan destek alıyor. Noel, öğrendiği her şeyi aklında renkleri? sayesinde tutabiliyor. Bu yüzden de hiçbir şeyi unutmuyor; kafasındaki sınıflandırma renkler üzerine olduğu için beyninin unutma gibi bir fonksiyonu yok.

Tarih öğretmeni olan annesi henüz 56 yaşındayken Alzheimer olan Noel hayatının büyük bölümünü ona adamak zorunda kalıyor. Babasının ölümünden sonra iyice azalan parası ile annesinin bakımı ve tedavisi ile uğraşan Noel?e işte bu üç arkadaşı yardım etmeye karar veriyor. Üçü de Noel?in evine taşınıyor ve Alzheimer?e çare olacak ilaç ve yöntemler araştırmaya başlıyorlar. Binbir Gece Masalları?ndan simyacılığa kadar uzanan macera da burada başlıyor.

İnsan beyninin hiç de öyle basit bir yapısı olmadığını bir kez daha gösteren muhteşem bir roman. Sineztezinin bir çocuk ve bir yetişkinin hayatını nasıl etkilediğini, Alzheimer hastalığının soğuk ve karanlık yüzünü görüyorsunuz. Noel?i ve Norval?a, ikisinin güzel dostluğuna şahit oluyorsunuz. İnsan beynine, sinezteziye merakı olanların ve bence psikolog, psikiyatr olan/olmak isteyen herkesin okuması gerekir. Çok seveceğinize ve çok yararlı olacağına eminim?

Sineztezya

Jeffrey Moore

Çeviren: Ergin Kaptan

April Yayınları