“II. Addülhamid zamanında hiç toprak kaybı olmamıştır.”
“Theodore Herzl, II. Abdülhamid’in Filistin’den Yahudilere toprak satmasını talep etmiştir.”
“II. Abdülhamid, Theodore Herzl’i huzurundan kovmuştur.”
“IRA’yı II. Abdülhamid kurmuştur.”

Çok tartışılan Kızıl Sultan ve yönetimiyle ilgili yukarıdaki gibi yüzeysel bilgilerin yanlışlığına, özel olarak Filistin’deki toprak meselesine ışık tutuyor Pazarlık.
Yahudilerin, İslam’ın çıkışından bin yıl önce sürüldükleri ve bir daha egemen olamadıkları İsrail topraklarına geri dönme arzusunun ne kadar kuvvetli olduğunu göreceksiniz.

Eserin yaklaşık üçte birinde Yahudilerin Filistin politikasının uluslararası boyutu ile ilgili bilgi veriliyor. Devamında, özellikle Siyonist lider Dr. Thedore Herzl’in ilmek ilmek dokuyarak ilerlediği Filistin’deki ?tek kelimeyle ibret verici? toprak satın alma politikası anlatılıyor. Karşılık olarak Osman Bey’den itibaren devlet geleneğiyle yetiştirilen Osmanlı padişahlarından II. Abdülhamid’in zekâ dolu hamlelerini görüyorsunuz.

Ekserisi Başbakanlık Osmanlı Arşivi’ndeki belgelerden taranarak esere aktarılan belgeler okuyucunun olayları kronolojik olarak algılamasını kolaylaştırıyor. Bu belgeler, Yahudilerin içinde bulunduğu psikolojik durumu anlatma açısından oldukça önemli. Özellikle şahıslardan II. Abdülhamid’e yazılan gayriresmî mektuplar konunun bir diğer boyutu.

“Burada veya memleketinizin herhangi bir yerinde ne ile meşgul olmamızı isterseniz ona razıyız, yeter ki bizi Rusya’ya geri göndermeyin, biz Rusya’ya geri gitmektense, buralarda telef olmaya dahi razıyız.” Günümüzde dünyadaki Ortadoğu gündeminin ana maddesini oluşturan Türkiye ile İsrail arasındaki ilişkinin son dönemde restleşmeye varan diyaloglarının yaklaşık bir asır önce yukarıdaki diyalogda okuduğumuz boyutta olması dikkat çekici.

Siyonist lider Dr. Thedore Herzl’in dünyadaki tüm Yahudileri örgütlemesi, zengin sermayedarları bu davaya inandırması, Müstemleke Bankası’nı kurması, yaklaşık bir asır önce Basel’de enternasyonal Siyonist toplantılar yapabilmesi saygı uyandırıyor.

Spesifik bir konu üzerinde “uluslararası bürokrasi savaşları”na şahit olacağınız bu eser, 19.yy?ın ikinci yarısı ve 20. yy?ın başı arasındaki İsrail ilişkilerini ana hatlarıyla öğrenebileceğiniz okunası bir eser.

Pazarlık

Vahdettin Engin

Yeditepe Yayınevi