Benim için Türk sinemasının unutulmazları arasındadır Selvi Boylum Al Yazmalım filmi. Sıcacıktır, samimidir, üzücüdür, şaşırtıcıdır, kırık bir aşk hikayesidir… Aşka dair bir derstir, sınavdır. Sevgi nedir sorusunun efsane cevabıdır: Sevgi iyiliktir, sevgi emektir.

Çok sevdiğim bu filmin kitabını merak ediyordum uzun süredir ve nihayet okuma fırsatı buldum. Ve okuduğum süre boyunca ister istemez filmle karşılaştırmalar yaptım, benzerlikleri ve farklılıkları bulmaya çalıştım.

Ana tema aynı olsa da kitabın filmden daha farklı olduğunu söylemek mümkün. Öncelikle kitabın orijinal adı Kırmızı Eşarp, Asya’mızın adı ise Ayten. Konu, kitabın yazarı Cengiz Aytmatov tarafından yaşanmış bir olay olarak aktarılıyor. İlyas başından geçen hikayeyi Aytmatova’a bir tren yolculuğu esnasında anlatıyor ve biz yaşananları İlyas’ın anlatımıyla dinliyoruz; Ayten (yani Asya) ile tanışması, evlenmeleri, aşkları, işinde yaşadığı talihsizlikler, aldatışı ve terk edilişi… Filmden farklı olarak Ayten’in iç dünyasına giremiyoruz, onu çok yakından tanıyamıyoruz. Daha ziyade İlyas’ın hikayesi bu; iyi niyetli ancak hırsı, egosu ve attığı yanlış adımlar ile işini, aşkını ve oğlunu kaybeden bir adam. Yıllar sonra onları yeniden buluyor ancak hayatlarında üçüncü bir kişiyle; Baytemir yani filmdeki adıyla Cemşit’le. İşte bu noktada son sayfalarda Baytemir’i dinlemeye başlıyoruz. Geçmişini, ailesini kaybedişini, Aysel ve Samet’le karşılaşmasını ve hayata yeniden tutunuşunu.

O efsane finale gelince, kitabı okuyacak olanları uyaralım; kitaptaki finalimizle filmdeki o efsane finalimiz ne yazık ki oldukça farklı. Evet; İlyas, Aysel ve Samet bir araya gelemiyor, yoluna yalnız bir adam olarak devam ediyor ve biz okuyucu olarak “sevginin emek olduğunu” filmdekinin aksine o ünlü sahne ve sözlerle değil, satır aralarında arayıp bulmaya çalışıyoruz. Biliyorum, okuyucu olarak görevimiz bu; satır aralarını kurcalayıp durmak, kendi derslerimizi kendimiz çıkarmak ama yine de ne güzel bir sahne ne güzel sözlerdir onlar sanki bir yandan suratımıza tokat gibi inen ama aynı zamanda ılık bir rüzgar gibi okşayan:

“Sevgi ne idi? Sevgi sahip çıkan, dost sıcak insan eli, insan emeğiydi.
Sevgi iyilikti, sevgi emekti…”

Kırmızı Eşarp (Selvi Boylum Al Yazmalım)

Cengiz Aytmatov

Elips Kitap