Anton Ssliharf uyuyamamaktadır. Yataktan kalkar, jimnastik yapmak için halıya uzanır. Halının kıvrımları arasındaki bir görüntü bir görünüp bir kaybolmaktadır. G harfinin aynada yansıması gibi bir görüntü. Uykusuzluktan Anton?un ruhsal durumu bozulur. Hatta bu marazdan kurtulmak için bir kulak burun boğazcıya alın sinüsünü açtırır. Ama boşuna, uyuyamaz.

Bir gün, Anton Ssliharf ortadan kaybolur. Yakın arkadaşlarına ipucu olacak notlar bırakmış, altıncısı kayıp olan yirmi dokuz ciltlik anılarını yazmıştır.

Arkadaşları Anton?u bulmak için çabalar. Fakat arkadaşları da bir bir kaybolmaya başlar. Bu sırada, arkadaşların arasındaki karmaşık ilişki ağı ortaya çıkar. Hatta olayların bir kısmı Ankara?da vuku bulur. Anton Ssliharf?in ipucu olarak bıraktığı yazılar, romanlar da bu kayboluşu durduramaz. Garip olaylar yumağı okuyucuyu sarıp sarmalar, kimi zaman alaycı, kimi zaman saçma sapan. Ama akıcı?

Akıcı olması mühim mi? Çok mühim, çünkü La Disparition ya da Kayboluş bir imkânsızı başarmış, yazarı Fransızcada çok sık kullanılan bir ünlü harfi kullanmadan yazmıştır bu romanı: Yirmi dokuz harfin altıncısını. Romanda söz konusu olan kayboluş da budur aslında, bir ünlü harfin kayboluşu.

Bu yazım biçimi ?lipogram? olarak adlandırılır. Yazar, romanda lipogram kullanmasını, romanın son kısmında açıklamıştır: ?Yazar acaba niçin kullandığı aygıta farklı bir boyut kazandırma ihtiyacı duydu? Bu kararın alınmasının arkasında kuşkusuz birçok olgu, birçok dürtü, birçok güdü vardı; ancak tüm bunların arasında başrolü bir rastlantı oynadı: Aslında bütün bu çabanın başlangıcında bir bahis, bir gün olumlu bir çalışmaya uzanacağı çok su götürür bir iddia vardı.?

Romanın Türk Dili uyarlamasında ikinci bir imkânsız başarılmış, C. Yardımcı da aynı ünlü harfi kullanmamıştır!

Kayboluş?un Türk Dili uyarlamasında, C. Yardımcı?nın yazdığı birkaç bölüm var. Romanın aslında yirmi altıdan bir az olan bölüm sayısı, Türk Dili uyarlamasında yirmi dokuza çıkarılmış. Romanın Fransızcasında olmayan bölümün numarası altıdan bir az. Türk Dili uyarlamasında da altıncı bölüm yok. Bazıları C. Yardımcı?nın romanı farklılaştırmasını hoş bulmasa da yorumcu bunun romana farklı bir tat kattığını düşünüyor. Türk Dili uyarlayıcısı bu kadar zor bir işi başarmış, ancak roman hâlâ çok akıcı. Yorumcunun Fransızcası olsaydı, romanın aslını da okuyup karşılaştırmayı çok arzulardı ama Fransızca bilmiyor?

Yorumcu da iki ustaya saygısından, bu yorumu sırasında romanda kaybolan harfi kullanmadı. Hatası varsa, affola.

Bir sonraki romana kadar, kalın sağlıcakla?

Kayboluş

Georges Perec

Çeviren: Cemal Yardımcı

Ayrıntı Yayınları