Daha önce Kopyalanmış Adam adlı romanını yorumladığım, Portekizli yazar José Saramago?nun ölmeden önce yazdığı, çok tartışılan romanı.

Roman, Adem ve Havva?nın cennetteki yaşamını tasvir ederek başlar. Malum nedenle cennetten kovulduktan sonra, çiftin çocukları olur. Romanın kahramanı Kabil, Adem?le Havva?nın oğlu, insanlık tarihindeki ilk katildir. Kabil, kıskançlık sonucu kardeşi Habil?i öldürür. Bu nedenle Efendi tarafından lanetlenir. Evinden ayrılır. Yolculuğu böyle başlar.

Kabil?in yolculuk mekânları Eski Ahit ve İncil?de söz edilen yerlerdir. Kabil sadece yer değiştirmez, zamanda da yolculuk yapar. Yolculuğu sırasında Kabil, İncil?de anlatılan birçok olaya tanık, kimilerine ise müdahil olur. Okuyucu Kabil ile birlikte zamanda bir ileri, bir geri, bir oraya bir buraya gider.

Yazar, kutsal metinlerde geçen olaylara insan mantığıyla, çoğu zaman ironi katarak bakmış. Kutsal metinler insan mantığıyla yorumlanabilir mi? Bu kadar katı bir gerçekçilikle? Kitaptan örnek birkaç cümle:

?(Tanrı) Gezegenin hidrolik sistemini gözden geçirmekle meşguldü, vanaların durumunu kontrol ediyor, gereksiz yere damlatan iyi sıkılmamış bir somunu sıkıyor, çeşitli yerel dağıtım kanallarını gözlüyor, manometrelerde basınca bakıyordu; büyük küçük, başka bir yığın sayısız işten söz bile etmiyoruz, bunların her biri bir öncekinden daha önemliydi ve yalnızca tanrı, evrensel mekanizmaların bu fikir babası, mühendisi ve idarecisi olarak bu işleri yapabilir ve kendi kutsal okey?ini vererek onaylayabilirdi.?

Bu noktada, yazarın Hıristiyan dünyasının şimşeklerini üzerine çekmesine şaşmamak lazım.

Anlatıma bakarsak, akıcı, kolay okunan bir kitap.

Anlaşılan o ki Saramago, bu ?son? kitabında (yazar öldüğü için gerçekten son) inanç dünyasını yansıtmış.

Hepinize daha çok kitaplı, güzel günler dilerim…

Kabil

José Saramago

Çeviren: Işık Ergüden

Kırmızı Kedi Yayınevi