Heyamola Yayınları tarafından İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti?ne armağan olarak hazırlanan seksen kitaplık İstanbul semtleri serisinin elli yedincisi olan bu kitapta, Rum asıllı yazar İo Çokona, doğup büyüdüğü Pera semtini anlatıyor. Beyoğlu ilçesinde yer alan Pera?nın yanı sıra Taksim, Galatasaray, Tünel ve Cihangir semtlerinden de bahsediyor kitabında.

Severek ve çabucak okuduğum kitaplardan biriydi. İo Hanım, sanki karşımdaydı ve bana anılarını anlatıyordu. Küçükken sokaklarında arkadaşlarıyla cirit attığı Pera ve Cihangir semtlerinin dik yokuşlarını, kedilerini, evlerini, enteresan komşularını, esnafını; ortaokula geçip aklı ermeye başlayınca Hıristiyan azınlığın civardaki kiliseleri ile dini adetlerini, Musevi azınlığın yerel sinagoglarını, İstiklal Caddesi?nin pasajları ile cadde üzerindeki konsoloslukları, eski sarayları ve köşkleri, Beyoğlu?nun sinema ve tiyatrolarını ve hatta sinemaya, tiyatroya giderken giydikleri bayramlık elbiselerini, erkeklerin fötr şapkasız, kadınlarınsa ipek eldivensiz dışarı çıkmadıklarını; lise yıllarını, okulunu, arkadaşlarını, döneminin flört adabını, semt sakinlerinin bir yandan korkup bir yandan merak ettikleri meşhur ?Beyoğlu Hayaleti?ni okuyucuyu sıkmadan, son derece yalın ve bir o kadar da tatlı bir dille sohbet edercesine anlatıyordu kitabında.

Kitabın adının neden Çokkültürlü Pera olduğunu ise şu paragrafında özetliyor yazar:

?Beyoğlu?nun ve sakinlerinin zenginliğiyle yörenin kültürel gelişim düzeyine, bölgedeki görkemli mimari yapılaşma tanıklık eder. Bu dönem, efsanevi Pera?ya kozmopolit niteliğini kazandırır. Her köşesinde konuşulan dillerin çokluğuyla çağdaş bir Babil Kulesi?ni andırır. Herkes kendi dilinden başka birkaç dil daha biliyordu. Evlerde iki bazen üç dil konuşuluyordu. Bir pastanenin masalarında aynı anda Türkçe, Rumca, Fransızca, İtalyanca, Almanca, Ermenice ve İstanbullu Musevilerin ana dili olan Judeo-Espanyol dilinin konuşulması çok olağandı. Bunca farklı dili konuşan insanlar hiç sorun yaşamadan birbirleriyle gayet rahat anlaşabiliyorlardı.? (s. 56)

İstanbul?un merkezindeki bu kültür enginliğini annelerimizin, hatta anneannelerimizin dönemindeki gramofonlardan dinler gibi okumak için bu kitap çok isabetli bir seçim olacaktır.

Çokkültürlü Pera

Yazan: İo Çokona

Heyamola Yayınları